Structuurblindheid bij mensen met autisme

Omschrijving

In de visuele waarneming tonen mensen met autisme een verhoogd visueel discriminatievermogen maar ook beperkingen in verschillende visuele taken zoals de herkenning van gezichten, emotionele expressies en complexe visuele voorstellingen. Er wordt uiteengezet dat al deze fenomenen kunnen worden verklaard door een gebrekkige ontwikkeling van visuele routines of schema’s. Door het gebruik van visuele routines wordt het aantal waargenomen aspecten van een visuele voorstelling verlaagd,wat een noodzakelijke voorwaarde is voor effectieve generalisatie. Belemmeringen in het ontwikkelen van visuele routines veroorzaken een verminderde generalisatie met als gevolg een verminderde gevoeligheid voor de algehele structuur van een visuele voorstelling wat ‘structuurblindheid’wordt genoemd. Structuurblindheid zou ook een verklaring kunnen bieden voor de sociale beperkingen in autisme.

Summary 
Individuals with autism show enhanced discrimination in visual perception but are impaired in several visual tasks such as recognition of faces, emotional expressions and complex visual scenes. It is speculated that all these phenomena can be explained by impairments in developing visual routines or schemas. Using visual routines the number of perceived aspects of a visual scene is reduced which is a necessary condition for effective generalization. Impairments in developing visual routines cause reduced generalization and consequently reduced sensitivity for the overall structure of a visual scene which is called ‘structure blindness’.This ‘structure blindness’ might also explain the social deficits in autism.

Inleiding
Tot nu toe staan bij de diagnostiek van autisme de beperkingen in het sociale functioneren en het beperkte repertoire van interesses centraal. Onderzoek heeft echter laten zien dat mensen met autisme op tal van cognitieve gebieden afwijken van niet-autisten, bijvoorbeeld op het gebied van het geheugen, de taal en de waarneming. In dit artikel staan de bijzondere kenmerken van de visuele waarneming van mensen met autisme centraal. Op het gebied van de visuele waarneming is veel onderzoek gedaan, zowel bij nietautisten als bij mensen met autisme. Het zal blijken dat combinatie en integratie van de bevindingen van verschillende lijnen van onderzoek op het gebied van de visuele waarneming een verrassend compleet model oplevert voor de visuele waarneming van mensen met autisme dat mogelijk ook op andere gebieden van de waarneming van toepassing is.
Wat zijn nu de bijzondere kenmerken van de visuele waarneming van mensen met autisme? De basisfuncties van de visuele perceptie van mensen met autisme zijn relatief goed. Mensen met autisme zijn bijvoorbeeld goed in staat om afbeeldingen te classificeren naar kleur of vorm (Shulman,Yirmiya en Greenbaum, 1995). Mensen met autisme tonen zelfs een opvallend goed visueel discriminatie vermogen (O’Riordan & Plaisted, 2001; O’Riordan, Plaisted, Driver & Baron-Cohen, 2001).
Hun prestaties dalen echter als objecten moeten worden ingedeeld naar functionele kenmerken zoals ‘is een voertuig’ of ‘geeft licht’. Een ander kenmerk van de waarneming van mensen met autisme is de grote voorkeur voor lokale aspecten (bijvoorbeeld Mottron, Belleville & Ménard, 1999). Normale personen herkennen het geheel beter en sneller dan de details. Het geheel heeft ook een grote invloed op de manier waarop details worden waargenomen. Bij inconsistentie van geheel en details kost het daarom meer tijd om de inconsistente details te ontdekken.