Sociaal cognitieve ontwikkeling bij kinderen en jeugdigen met het syndroom van Asperger

Omschrijving

Asperger syndroom (AS) is een duidelijk te onderscheiden variant binnen de groep autismespectrum stoornissen. Met name verbale intelligentie en Theory Of Mind (TOM) zijn hierbij discriminerende factoren. Voor de diagnostiek en behandeling is het belangrijk om deze discriminerende factoren en in het bijzonder de sociaal cognitieve ontwikkeling in kaart te brengen en er expliciet rekening mee te houden bij de behandeling. In dat kader zijn de TOM test en de sociale cognitietraining belangrijke hulpmiddelen.

Summary 
Asperger’s Syndrome (AS) is a clearly to distinguish variant in the group of autism spectrum disorder. Especially verbal intelligence and Theory Of Mind (TOM) are factors of discrimination. For diagnostics and treatment these factors are important in mapping the social cognitive development of youngsters with AS. Recommendations are given concerning specific diagnostics and interventions, and in this context the TOM test and the social cognition training are important recources.

Inleiding
In deze bijdrage wordt de sociaal cognitieve ontwikkeling bij kinderen en jeugdigen met het syndroom van Asperger beschreven. Alvorens in te gaan op dit specifieke onderdeel van de sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen en jeugdigen inclusief een analyse van het concept van de Theory Of Mind (TOM), wordt beknopt het syndroom van Asperger beschreven met een toespitsing op het onderscheid tussen het Asperger Syndroom (AS) en hoog functionerende autisten (HFA). Vervolgens zal in dit kader kort ingegaan worden op het belang van de TOM test als relevant handelingsgericht psychodiagnostisch instrument en de daar bij aansluitende sociale cognitietraining als specifiek remediëringsprogramma.

Syndroom van Asperger
Binnen de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of mental disorders) classificatie is het syndroom van Asperger een variant binnen de groep autisme spectrumstoornissen. Het betreft een variant, net zoals autisme en aan autisme verwante contactstoornissen. Toch is het niet zo eenvoudig. Er zijn veel publicaties aan gewijd en eigenlijk bestaat er nog geen consensus over de vraag of het syndroom van Asperger wel een specifieke variant is. 
Internationaal vinden er interessante discussies plaats of het Asperger Syndroom (AS) niet hetzelfde beeld is als de zogenaamde hoog functionerende autisten (HFA).
Even terug naar de DSM. Volgens dit internationale classificatiesysteem (met als enige doel uniforme communicatie op basis van algemene richtlijnen) ontwikkelt de spraak bij mensen met AS zich meestal normaal. Zij kunnen meestal al vroeg goed spreken: er is geen significante algemene achterstand in de taalontwikkeling. Dit zou het enige verschilpunt zijn met de groep autisme. Zo eenvoudig ligt het in werkelijkheid evenwel niet. Het is interessant in het kader van diagnostiek en behandeling om de achtergronden van dit verschilpunt tussen de beide beelden nader te bekijken.