Gebruikerservaringen van jongeren met autisme met de Stress Autism Mate Junior (SAM Junior)-applicatie: een kwalitatieve studie

Omschrijving

Jongeren met autisme ervaren vaak verhoogde stress en hebben geregeld moeite met het herkennen van stresssignalen. Mobiele applicaties (apps) zoals de Stress Autism Mate Junior (SAM Junior) kunnen hierbij ondersteuning bieden, maar kennis over hoe gebruikers dergelijke apps ervaren is nog beperkt. Acht jongeren (12–18 jaar), in behandeling bij Yulius, gebruikten de app minimaal één week en namen deel aan semi-gestructureerde diepte-interviews. De deelnemers rapporteerden betere herkenning van stresssignalen, hoewel het waargenomen effect soms beperkt bleef tot bewustwording zonder duidelijke gedragsverandering. De motivatie voor app-gebruik varieerde en werd beïnvloed door persoonlijke en omgevingsfactoren. Daarnaast wensten deelnemers verdere in-app personalisatie. Adviezen voor zorgprofessionals en aanbevelingen voor doorontwikkeling van de app en vervolgonderzoek worden besproken.

SUMMARY
Autistic adolescents often experience increased stress and challenges recognizing stress signals. Mobile applications (apps) such as the Stress Autism Mate Junior (SAM Junior) may provide support, but knowledge about how users experience such apps remains limited. Eight autistic adolescents (aged 12–18) undergoing treatment at Yulius used the app for at least one week and participated in semi-structured in-depth interviews. The participants reported better recognition of stress signals, although the perceived effect was sometimes limited to awareness without clear behavioural change. Motivation to use the app varied and was influenced by both personal and environmental factors. Additionally, participants expressed a desire for further in-app personalization. Advice for healthcare professionals and recommendations for further development of the app and follow-up research are discussed.

Jongeren met autisme ervaren vaker en langduriger stress dan hun leeftijdsgenoten zonder autisme (Ilen et al., 2023). Deze verhoogde stressniveaus worden onder meer veroorzaakt door fysieke en sociale omgevingen die onvoldoende aansluiten bij hun ontwikkeling, minder sterk ontwikkelde stressmanagementvaardigheden en frequente ervaringen van stigmatisering, discriminatie en buitensluiting (Han et al., 2022; Ilen et al., 2023; Picci & Scherf, 2014). Stress bij jongeren met autisme kan leiden tot ernstige psychische klachten zoals (autistische) burn-out en depressie. Het verminderen van hun stress is daarom een belangrijk aandachtspunt voor zorgprofessionals (Akwa GGZ, 2017).

Een belangrijke manier om stress te verminderen bij jongeren met autisme is het vergroten van stressmanagementvaardigheden (Nederlandse Vereniging voor Autisme, z.d.). Veel jongeren met autisme ervaren uitdagingen in het herkennen en duiden van hun stressniveaus (Vaiouli et al., 2022). Hiervoor bestaan verschillende evidence-based interventies, zoals stresssignaleringsplannen en mindfulness (Akwa GGZ, 2017; Kidd et al., 2024).Desondanks ervaren veel jongeren met autisme barrières in de toegang tot passende ondersteuning, onder meer door lange wachtlijsten, korte behandelduur en het ontbreken van specialistische kennis en direct toegankelijke (‘on-demand’) ondersteuning (Akwa GGZ, 2023; Crane et al., 2018).