Een goed verstaander…

Omschrijving

Mensen met autisme (hiermee bedoelen we alle mensen met een stoornis binnen het autismespectrum) hebben nood aan concrete communicatie. Als begeleider of persoon die samenleeft met iemand met autisme moeten we erover waken om onze communicatie naar hen toe visueel en/of tactiel te maken. Eén van de meest gebruikte hulpmiddelen in het communiceren met mensen met autisme is het dagschema, ook wel eens tijdslijn of dagprogramma genoemd.
Eigenlijk is het niet meer dan wat u en ik elke werkdag gebruiken, een agenda. Een visueel overzicht van de activiteiten die gaan plaatsvinden. Je kan er in zien wat er gaat gebeuren, wanneer en in welke volgorde. Dat klinkt heel eenvoudig. 
Maar niets is echt eenvoudig als we te maken krijgen met autisme. Hoe natuurlijk een agenda ook is voor ons in het dagelijkse gebruik, zodra we ze gaan gebruiken bij mensen met autisme durft er al wel eens iets mis lopen. En dat is jammer. Dagschema’s vormen eigenlijk zo’n beetje de basis van al wat we doen met mensen met autisme. Of je nu een ouder-kind relatie hebt, of een leerkracht-leerling, groepsverantwoordelijke- bewoner, werkgeverwerknemer relatie, elkaar begrijpen is steeds het fundament. Als ouder kan je je kind niet opvoeden als het jou niet begrijpt, als het jouw verwachtingen niet kan kennen. Als leerkracht kan je een leerling niets nieuws aanleren als je geen communicatie tot stand kan brengen. Je omgeving begrijpen, voorspelbaarheid krijgen in de tijd, is essentieel om je veilig te voelen. Iemand die die basisveiligheid mist zal niet zelfstandiger worden, of meer openstaan voor sociale interactie, of veel nieuws bijleren, of flexibeler worden. Dat moeten dus steeds de doelstellingen blijven van het gebruik van een dagschema:
• Een grotere zelfstandigheid van de persoon met autisme
• Een grotere flexibiliteit bij de persoon met autisme
• Een vermindering van de stress bij de persoon met autisme door een grotere voorspelbaarheid

Als je deze doelstellingen voor ogen houdt, wordt het duidelijk hoe we kunnen omgaan met dagschema’s en wat een goed en eventueel verkeerd gebruik ervan is. Als de manier waarop jij een dagschema aanbiedt voor de persoon met autisme de bovenstaande doelstellingen realiseert, dan is het goed. Welke vorm het dan ook aanneemt. Laat ons eens met deze ogen kijken naar een aantal misverstanden rond het gebruik van dagschema’s.