De dynamiek van Autisme

Omschrijving

Bij een perceptuele benadering van autisme staat de waarneming centraal. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de waarnemer en datgene wat waargenomen wordt, het ‘waargenomene’. Voor een evenwichtige aanpak worden beide perceptuele partijen, waarnemer en waargenomene, gelijk behandeld. Dit is belangrijk om nieuwe inzichten op het gebied van autisme te verwerven, vooral wat betreft de waarneming van objecten, zoals voorwerpen. Voor het begrijpen van de autistische perceptie dienen gebruikelijke vooroordelen omtrent ‘levenloze’ dingen terzijde geschoven te worden. Uitgangspunt van een perceptuele benadering is dat inzicht in de aard van waarneming – begrijpen hoe de waarneming werkt – belangrijke aanwijzingen bevat over het functioneren van het autisme.

Ik had als kind al het vermoeden dat ik de wereld anders waarnam dan andere kinderen. Dat is later uitgekomen toen in het kader van de studie psychologie een zekere affiniteit met autisme duidelijk werd. De studie, ondernomen om de waarneming te bestuderen, leidde uiteindelijk naar het onderwerp van autisme waar inderdaad belangrijke antwoorden te vinden waren die mij als kind zo bezighielden.
Een perceptuele onderzoekslijn past het best in een cognitief kader, een van de wetenschappelijke disciplines van het onderzoek van autisme. Het cognitieve onderzoekskader is echter niet goed toegerust om bepaalde aspecten van de (mijn) waarneming, ‘de van Autisme’, in het bijzonder de dynamiek van het ‘gedrag van dingen’, te kunnen verklaren en te begrijpen. Ik heb het voordeel dat ik naast psychologie ook elektrotechniek gestudeerd heb waardoor nadrukkelijk de perceptuele eigenschappen van dingen aan bod kunnen komen. 

Autisme: over mensen én dingen
Bij autisme gaat het over mensen  n over dingen. Sociale wetenschappers hebben de neiging om het autisme in sociale context te beschouwen. Een ‘sociale’ aanpak brengt naar mijn gevoel een zekere eenzijdigheid met zich mee, men ziet gemakkelijk de dingen over het hoofd. Het gedrag van dingen kan de deur openen naar inzichten op het gebied van autisme die op de gebruikelijke persoonsgeorienteerde (sociale) wijze onmogelijk zou zijn geweest. Het is mijn ervaring dat elementair inzicht in de aard van waarneming (c.q. autisme) vooral verkregen kan worden door als een natuurkundige het ‘gedrag’ van objecten te bestuderen.
Bovendien is de menselijke aanpak van de sociale wetenschap wat mij betreft te ingewikkeld. Autisten kunnen beter met dingen dan met mensen overweg. Waarom het onderzoek dan niet beginnen met de bestudering van voorwerpen? En dan niet zomaar een of ander voorwerp nemen, maar een eenvoudig object, een object dat uit slechts twee onderdelen bestaat. Ik maak bij mijn onderzoek naar de aard van waarneming steevast van een hamer gebruik omdat de perceptuele opbouw simpel is. Het object kent slechts een ijzeren en een houten bestanddeel. Bovendien heb ik met de hamer enkele bijzondere perceptuele ervaringen gehad.