Beschermende factoren voor suïcidaliteit bij mensen met een autismespectrumstoornis (ASS). De rol van sociale steun en zelfwaardering

Omschrijving

Mensen met autisme hebben een verhoogd risico op suïcidaliteit. De risicofactoren worden steeds beter in kaart gebracht, maar over beschermende factoren zoals sociale steun en zelfwaardering is nog weinig bekend. Dit onderzoek richt zich op de vraag in hoeverre sociale steun en zelfwaardering samenhangen met een lagere mate van suïcidaliteit bij mensen met autisme. Er is een cross-sectioneel onderzoek uitgevoerd bij volwassen cliënten in de specialistische GGZ. De mate van suïcidaliteit werd gemeten met de Suicidal Ideation Attributes Scale (SIDAS), sociale steun met de Sociale Steun Lijst (SSL-I-12) en zelfwaardering met de Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). Statistische analyses omvatten correlaties en multiple regressieanalyses, waarbij ook leeftijd, geslacht en betrokkenheid van ambulante begeleiding zijn meegenomen. Positieve zelfwaardering bleek een significante negatieve voorspeller van suïcidaliteit, terwijl sociale steun wel correleerde met suïcidaliteit, maar geen significante voorspeller ervan was. Een lagere leeft ijd hing samen met een hogere mate van suïcidaliteit. Mensen met een ambulant begeleider rapporteerden een hogere mate van suïcidaliteit. De bevindingen bieden aanknopingspunten voor vervolgonderzoek en preventie en behandeling van suïcidaliteit bij mensen met autisme.

SUMMARY
People with autism have an elevated risk of suicidality. Although research increasingly identifies risk factors, far less is known about protective factors such as social support and self-esteem. Th is study examined the extent to which social support and self-esteem are associated with lower levels of suicidality among adults with autism. A cross-sectional study was conducted within specialized mental health care. Suicidality was measured using the Suicidal Ideation Attributes Scale (SIDAS), social support with the Social Support List (SSL-I-12), and self-esteem with the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). Statistical analyses included correlations and multiple regression analyses, controlling for age, gender, and involvement of an outpatient counselor. Higher self-esteem emerged as a signifi cant negative predictor of suicidality, whereas social support (although correlated with suicidality) did not signifi cantly predict it in the regression model. Younger age was associated with higher suicidality and individuals with an outpatient counselor reported higher levels of suicidality. Th ese fi ndings off er valuable directions for future research, prevention, and clinical interventions targeting suicidality by people with autism.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (18 juli 2025) gaf tussen 2022 en 2024 ongeveer drie procent van de Nederlandse bevolking van vier jaar en ouder te kennen een autismespectrumstoornis (ASS) te hebben. Wanneer er wordt gekeken naar de cijfers van de prevalentie van suïcidaliteit bij mensen met autisme blijken deze hoger dan in de algemene bevolking. Een systematische review studie van Brown et al. (2024) toonde aan dat mensen met autisme een achtvoudig verhoogd risico lopen om te overlijden door suïcide, in vergelijking met de algemene populatie waarbij suïcidaliteit los staat van de leeftijd (Van Bentum et al., 2024). Uit een review-studie van Zahid en Upthegrove (2017) blijkt dat 72% van de mensen met autisme suïcidale ideaties heeft en 7 tot 47% een suïcidepoging doet. De kans op een dodelijke afloop bij een suïcidepoging is onder mensen met autisme groter omdat ze vaker agressieve en dodelijke methodes hanteren  Gillberg, 2002; Kato et al., 2013). Er zijn verschillende risicofactoren die ermee te maken hebben dat mensen met autisme kwetsbaarder zijn voor suïcidaliteit dan de algemene bevolking.