Mensen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) worden regelmatig ‘overspoeld door prikkels’. Tegelijk gaan ASS samen met andere manieren van omgaan met informatie, zoals beelddenken, opbreken in losse onderdelen, tunnelvisie n terugtrekking in eigen gedachten. Bovendien is er meestal sprake van een onevenwichtige leerachterstand. Er is tot op heden nog geen theorie over autisme die al deze eigenschappen afdoende verklaart en met elkaar in verband brengt. Dit artikel presenteert een theorie over autisme, gebaseerd op problemen met Blokkeren, Stoppen en Maskeren (BSM) van prikkels, gedachten en emoties. Hierin worden geheel nieuwe verbanden gelegd tussen autistische waarneming en begrip, bestaande uit treffende overeenkomsten met het exacte vakgebied van informatietheorie en patroonherkenning. Centraal hierbij staan mogelijke gevolgen van een overvloed aan (redundante) informatie. Deze vergelijking wijst erop dat de autistische denkwijzen hoofdzakelijk het gevolg zijn van het onvoldoende wegfilteren van redundante informatie. Bovendien lijken afwijkingen in algehele prikkelverwerking als een rode draad te lopen door vrijwel alle typische ervaringen met en van mensen met een ASS.
Summary
Persons with Autism Spectrum Disorders (ASD) are often ‘overwhelmed by stimuli’. Simultaneously, autism is accompanied by alternative methods of information processing, like thinking in images, fragmentation, tunnel vision and withdrawal to inner thoughts. Furthermore, cognitive development is often unbalanced. At the present, no theory exists that sufficiently explains and relates all these facts about autism. This article presents a theory on autism, based on problems with Blocking, Stopping and Masking (BSM) of stimuli, thoughts and emotions. It imposes completely new relations between autistic sensing and understanding, consisting of striking similarities to the exact science of information theory and pattern recognition. Here, an abundance of (redundant) information plays a key role. This comparison implies that the typical autistic cognitive styles are a result of insufficient filtering of redundant information. Furthermore, deficits in general processing of stimuli seem related to all typical experiences of people with ASD.
1. Introductie
Na decennia van onderzoek is het nog steeds niet zeker wat precies de oorzaken en feitelijke biologische afwijkingen zijn bij Autisme Spectrum Stoornissen (ASS). Er bestaan wel verschillende theorieën. Met ’Theory of mind’ (TOM) (Baron-Cohen, 1989) worden sociale problemen van autisme uitgelegd als een gebrek om zich te verplaatsen in de gedachten van een ander. Later legt Baron-Cohen (2003) autisme uit als een extreme vorm van mannelijk denken. In het verlengde daarvan liggen ideeën m.b.t. de ’spiegelneuronen’ die recentelijk ontdekt zijn d.m.v. functionele MRI scans. Sommige onderzoekers vermoeden dat spiegelneuronen de basis vormen van het inlevingsvermogen (Williams, Whiten, Suddendorf, & Perrett, 2001). Men heeft opgemerkt dat spiegelneuronen soms minder goed werken bij mensen met autisme.
Een defect aan spiegelneuronen wordt daarom gezien als een mogelijke oorzaak van autisme. Bij ’Weak central coherence’ (WCC) (Frith, 1989/1992; Happé, 1999) wordt de oorzaak van autisme gezocht in een hersenafwijking waarbij in losse details wordt gedacht in plaats van de verbanden tussen onderdelen te beschouwen. Dit leidt tot vele problemen, maar ook tot enkele voordelen, zoals minder last van contextuele afleiding (Ropar & Mitchell, 2002). Dat WCC de (hoofd)oorzaak is van autisme wordt echter uitgesloten door experimenten waarbij geen verband gevonden is tussen een hoge mate van gedetailleerd denken en slechte sociale eigenschappen (Burnette, Mundy, Meyer, Sutton, Vaughan & Charak, 2005). In plaats van WCC te beschouwen als oorzaak van autisme wordt door Mottron & Burack (2001) de mogelijkheid geopperd dat het denken in details over-ontwikkeld wordt ter compensatie van een gebrek in een andere functie van het brein.